“တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)ကို   ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုက  ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၂၁ အထိ ၁၀ ႏွစ္ ငွားရမ္းထားတယ္။   ထူးကုမၸဏီကို  အၿပီးလဲႊတာ မဟုတ္ဘူး”

ဦးျပည့္စံုမ်ဳိး


 


သယံဇာတႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ သစ္ေတာဦးစီးဌာန(တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္မ်ားဌာန) ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးျပည့္စံုမ်ဳိးႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း


 


ေမး- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)ကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနဲ႔ ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုအၾကား ဘယ္အခိ်န္ ကစၿပီး လုပ္ငန္းသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး စာခ်ဳပ္ သက္တမ္းက ဘယ္ေလာက္ပါလဲ။


ေျဖ- ကြ်န္ေတာ္တို႔သစ္ေတာဦးစီးဌာနဲ႔ ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ (ရန္ကုန္) လုပ္ငန္းသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ စတင္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး စာခ်ဳပ္သက္ တမ္းက ၂၀၂၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ၁၀ ႏွစ္သေဘာတူစာခ်ဳပ္ျဖစ္ ပါတယ္။ ၂ ႏွစ္တႀကိမ္ တျဖတ္တျဖတ္ သက္တမ္းတိုးပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလကစတဲ့ စာခ်ဳပ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလမွာ တခါ သက္တမ္းတိုးပါတယ္။ ၂ ႏွစ္ တႀကိမ္ သက္တမ္းတိုးသြားၿပီး တခါသက္တမ္းတိုးရင္ ယခင္ ငွားရမ္းခထက္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးေကာက္ပါတယ္။


ေမး-လုပ္ငန္းသေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္မ်ားကို သိပါရေစ။


ေျဖ- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)ကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနနဲ႔ ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုတို႔အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ လုပ္ငန္းစာခ်ဳပ္အရ စတင္စာခ်ဳပ္တဲ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔ကေနစၿပီး သိန္း ၇၀၀ နဲ႔ စတင္ငွားရမ္း ခဲ့တယ္။ ၂ ႏွစ္တႀကိမ္သက္တမ္းတိုးၿပီး ငွားရမ္းခ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးတဲ့အတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔ ကေန ၂၀၁၉ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ လက္ရိွ ၈၄၇ သိန္းနဲ႔ ငွားထားတယ္။ ရန္ကုန္တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ကို ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုအား ငွားရမ္းျခင္းဟာ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ရဲ႕ တည္ေနရာအလိုက္ ကာလေဒသေပါက္ ေစ်းအေပၚမူတည္ၿပီး ေျမငွားရမ္းတာမဟုတ္ဘဲ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ကိုသာ ငွားရမ္းတာျဖစ္ တယ္။ ထူးကုမၸဏီကိုလည္း တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေဆာင္ရြက္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားမွအပ အျခား မည္သည့္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၊ မည္သည့္အေဆာက္အဦကိုမွလုပ္ခြင့္၊ ေဆာက္ခြင့္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္းမွအပ အျခားအသစ္တည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနကို တင္ျပရမယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ တည္ေဆာက္ရမယ္။ သေဘာတူစာခ်ဳပ္သက္တမ္း ကုန္ဆံုးပါက ျပဳျပင္မြမ္းမံထားရိွမႈေတြ၊ သစ္ေတာ ဦးစီးဌာနခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ အသစ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အဦေတြ၊ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရိွအသံုးျပဳေနတဲ့ ယာဥ္၊ ယႏၲရားေတြ၊ စက္ကိရိယာပစၥည္း၊ အေဆာက္အဦနဲ႔ ထူးကုမၸဏီမ်ား အုပ္စုအစီအစဥ္ျဖင့္ ၀ယ္ယူျဖည့္တင္းထားေသာ တိရစၧာန္မ်ားအားလံုးကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနကို အဖိုး စားနားမဲ့ လဲႊေျပာင္းေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္က ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ ေက်ာ္သြားၿပီး ဒီလိုသက္တမ္းရိွတဲ့ ဥယ်ာဥ္ႀကီးကို ထူးကုမၸဏီကို အၿပီးလဲႊတာမဟုတ္ဘူး။ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ လုပ္ငန္းကိုသာ သတ္မွတ္ႏွစ္နဲ႔ ငွားရမ္းတာျဖစ္တယ္။


ေမး- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)မွာ တိရစၧာန္အမ်ဳိးေပါင္း ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ေစာင့္ေရွာက္ေမြးျမဴထားပါသလဲ။


ေျဖ- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)မွာ တိရစၧာန္အမ်ဳိးအစားေပါင္း ၁၃၂ မ်ဳိးရိွပါတယ္။ ႏုိ႔တိုက္ သတၱ၀ါက ၆၀၈ ေကာင္၊ တြားသြားသတၱ၀ါက ၂၀၈ ေကာင္နဲ႔ ေက်းငွက္သတၱ၀ါက ၅၇၉ ေကာင္ရိွၿပီး စုစုေပါင္း ၁,၃၉၅ ေကာင္ကို ေမြးျမဳထားပါတယ္။


ေမး- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)မွာ တိရစၧာန္ေတြ ေကြ်းေမြးေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းကို ေျပာျပပါ။


ေျဖ- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ (ရန္ကုန္)မွာရိွတဲ့ တိရစၧာန္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာစံခိ်န္စံနႈန္းနဲ႔အညီ ရိကၡာမ်ားကို တေန႔တာ လိုအပ္ခ်က္အရ တြက္ခ်က္ေကြ်းေမြးလ်က္ရိွပါတယ္။ ေလွာင္အိမ္ၿခံေမြးစနစ္နဲ႔ ေမြးျမဴရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သဘာ၀နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ အစာအာဟာရေတြ၊ လိုအပ္တဲ့ အားျဖည့္ေဆး၀ါးေတြကို စစ္ေဆးေကြ်းေမြး ကုသေပး ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္အမ်ားစုမွာ တိရစၧာန္ေတြ အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ အသည္း အဆီဖံုးျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အ၀လြန္ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း အဆီမ်ားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ သက္တမ္းေစ့မေနႏိုင္ဘဲ ေရာဂါဘယမ်ား တတ္ပါတယ္။ ယခုတိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ (ရန္ကုန္)တြင္ ေမြးျမဴျပသထားတဲ့ တိရစၧာန္ေက်းငွက္မ်ား ဟာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ားျဖစ္တာေၾကာင့္ သဘာ၀ႏွင့္ လိုက္ ေလ်ာညီေထြေသာ က်န္းမာႀကံ့ခိုင္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ အေနအထားရိွၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ေတြက ေတာထဲမွာဆိုရင္ အစာစားဖို႔အတြက္ ေျပးလႊား လႈပ္ရွားေနၾကတာ။ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ထဲမွာက်ေတာ့ အခ်ိန္မွန္ေကြ်း၊ အခ်ိန္မွန္အိပ္ဆိုေတာ့ အစာကို တေန႔တာ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရေလာက္ပဲ ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ တိရစၧာန္အမ်ဳိးအစားအလိုက္ ေကၽြးတာပါ။ တိရစၧာန္ ေတြကို ၀ေစခ်င္လို႔ နင္းကန္ေကြ်းလို႔ မရဘူး။ ခုရန္ကုန္ Zoo ထဲမွာဆိုရင္ တခ်ဳိ႕၀က္၀ံေတြဆိုရင္ နည္းနည္း အ၀လြန္ေနတယ္။ သူတို႔ကို အစာကို နည္းနည္းထိန္းၿပီးေတာ့ ေကြ်းခိုင္းေနရတယ္။ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ က်ားသစ္ စတဲ့ အသားစား သတၱ၀ါေတြလည္း နည္းနည္းေလး၀တဲ့အတြက္ အစာကိုေလွ်ာ့ေကြ်းခိုင္းေနရတယ္။ ပိန္တယ္ျပဳတယ္ဆိုတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တိရစၧာန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူပဲျဖစ္ျဖစ္ အ၀လြန္ရင္ သက္တမ္းတိုတာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ တိရစၧာန္ေတြကို အ၀မလြန္ေအာင္ အစာထိန္းေကၽြးေနရတယ္။


ေမး- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ (ရန္ကုန္)သာယာလွပေရးအတြက္ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနပါသလဲ။


ေျဖ- ရန္ကုန္တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ သာယာလွပေရးအတြက္ ေျမယာအလွျပဳျပင္ျခင္းလုပ္ငန္း၊ ႐ႈခင္းအလွဆင္ျခင္း လုပ္ငန္း၊ နံရံေဆးပန္းခ်ီမ်ား ေရးဆဲြျခင္းလုပ္ငန္း၊ 3D (Board Art နဲ႔ Street Art) မ်ား ေရးဆဲြျခင္းလုပ္ငန္းစတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရိွၿပီး အဓိကအားျဖင့္ (Clean and Green)  သန္႔ရွင္းၿပီး စိမ္းလန္းစိုျပည္ေစေရး ေဆာင္ရြက္လ်က္ရိွၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း Plastic Free Zone  (ပလတ္ စတစ္ကင္းမဲ့ဇုန္)ျဖစ္ေရးအတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေလးေပးေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ထူးကုမၸဏီမ်ားအုပ္စုလည္း ရန္ကုန္တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ သာယာလွပေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတာ အားရစရာေတြ႕ရပါတယ္။


ေမး- ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္ (ရန္ကုန္)မွာ ဘယ္လိုတိရစၧာန္ အမ်ဳိးအစားေတြ ဆက္လက္ထားရိွဖို႔ ရိွပါသလဲ ခင္ဗ်ာ။


ေျဖ- တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္(ရန္ကုန္)အတြင္းမွာ ယခုလက္ရိွ ႏုိ႔တိုက္သတၱ၀ါ၊ တြားသြားသတၱ၀ါ၊ ေက်းငွက္ သတၱ၀ါေတြနဲ႔ ေသြးေအးသတၱ၀ါမ်ားကို ျပသထားရိွၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ Endemic Species နဲ႔ Native Corner အျဖစ္ ျပသႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္လ်က္ရိွပါတယ္။ တိရစၧာန္အသစ္ေတြေတာ့ သြင္းဖို႔ရိွပါတယ္။ မရေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္ပကေနမွာထားတာေတြရိွပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္၊ ရန္ကုန္ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္နဲ႔ မႏၲေလး ရတနာပံုဥယ်ာဥ္ေတြကို မွ်ၿပီးပို႔မွာပါ။ ဒါအျပင္ ျပည္တြင္းမွာရိွတဲ့ တိရစၧာန္ဥယ်ာဥ္အခ်င္းခ်င္းမွလည္း ဒီဘက္က ေကာင္ကို ဟိုဘက္ေရႊ႕၊ ဟိုဘက္ကေကာင္ကို ဒီဘက္ေရႊ႕ အဲဒီလိုလုပ္ၿပီးေတာ့ မ်ဳိးပြားဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားေနပါ တယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ အေကာင္အထည္မေဖာ္ရေသးတဲ့အတြက္ ႀကိဳးစားေနဆဲအဆင့္ျဖစ္တဲ့ အတြက္ အတိအက်ေတာ့ ေျပာလို႔မရေသးပါဘူး။


ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။


သားခ်မ္းျမတ္