“မမွန္မကန္ဥပေဒေတြေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔နိုင္ငံမွာ တရားစီရင္ေရးေရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေရာ တိုးတက္သင့္သေလာက္ မတိုးတက္တာပါ”

မေကြးတိုင္း၊ တိုင္းေဒသႀကီး ဥပေဒအရာရိွခ်ဳပ္ ဦးဆန္းလင္းနွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း


နိုင္ငံတနိုင္ငံမွာ ဥပေဒက အလြန္အေရးပါပါတယ္။ ထို႔အတူပင္ ဥပေဒကို ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းေက်ာင္းေပးရတဲ့ ဥပေဒ၀န္ထမ္းေတြကလည္း  အေရးႀကီးပါတယ္။ ခိုင္မာတဲ့ဥပေဒေတြ သက္၀င္လႈပ္ရွားေနဖို႔ဆိုရင္ ဥပေဒ ၀န္ထမ္းေတြ ကိုယ္ခံအားေကာင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ အူမေတာင့္မွ သီလေစာင့္နိုင္မွာပါ။ လက္ရိွမွာ ဥပေဒ ၀န္ထမ္းေတြ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ဳိးနဲ႔ သြားေနပါသလဲ။ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ဥပေဒေတြကို ဘယ္လိုေစာင့္ေရွာက္ေပးေနပါသလဲ။ ထိုအေၾကာင္းအရာမ်ားနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တိုင္းေဒသႀကီး ဥပေဒအရာရိွခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျဖစ္ပါတယ္။


ေမး။ ။ ဥပေဒ၀န္ထမ္းေတြ ရတဲ့လစာတ၀က္က အိမ္လချဖစ္ေနလို႔ စားမေလာက္ေတာ့ လာဘ္ စားတာမျဖစ္နိုင္ဘူးလား ဆရာရဲ႕သေဘာထား အျမင္ကို ေျပာျပပါခင္ဗ်။


ေျဖ။ ။ ေျပာရရင္ေတာ့ လာဘ္မစားပါနဲ႔လို႔ဘဲ ေျပာရမွာပဲ။ ၀န္ထမ္းေတြလည္း ေလာက္ေလာက္ငွငွေတာ့ ရသင့္ပါတယ္။ ၀န္ထမ္းအိမ္ရာေတြေရာေပါ့။ စားမေလာက္လို႔ဆိုတာထက္ ေကာင္းေကာင္း၀တ္ခ်င္လို႔ ေကာင္းေကာင္းေနခ်င္လို႔ ေကာင္းေကာင္းစားခ်င္လို႔ လုပ္တယ္ဆိုတာက အဲဒါေတြကမေကာင္းဘူး။ စားမေလာက္လို့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ လုပ္တယ္ဆို တာကေတာ့ ေျပာရတာခက္တာေပါ့။ လာဘ္စားတာ ျပင္းျပင္း၊ မျပင္းျပင္း၊ နည္းနည္း၊ မ်ားမ်ား လာဘ္ေပးလာဘ္ယူတယ္လို႔ တိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေရးယူတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ေပါ့။ အဲဒီကိုပို႔ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုက္ရိုက္မပို႔ပါဘူး။ အစိုးရအဖဲြ႕ရိွေသးတယ္။ တိုင္တာက အစိုးရအဖဲြ႕ကို တိုင္တာမ်ားပါတယ္။ ျပည္ ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ဆီ တိုက္႐ိုက္တိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဥပေဒခ်ဳပ္႐ံုးကို တိုင္တာနည္းပါတယ္။ ျပည္ ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးက စစ္ပါဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စစ္မယ္။ ေတြ႕ရိွခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ဆီ ျပန္ပို႔တယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးကလည္း တိုက္ရိုက္အေရးယူလို႔ မရဘူး။ သက္ဆိုင္ရာ အဂတိ လိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ကို လဲႊတယ္။ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ကလည္း စစ္ေဆးေတြ႕ရိွတဲ့ အစီရင္ခံစာကို အလြယ္တကူ လက္ခံၿပီး လုပ္ေပးတာမရိွပါဘူး။ အဲဒီေကာ္မရွင္ကထပ္ စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ သူတို႔က တရားစဲြသင့္တယ္ထင္လို႔ တရားစဲြတာပါ။ တရားစဲြတဲ့အတိုင္းအတာမွာလည္း ေနာက္ပိုင္း လြတ္ခ်င္လည္းလြတ္မယ္။ ေထာင္က်ခ်င္လည္း က်မယ္ေပါ့။ ဒါေတြက မေျပာနိုင္ဘူး။ ေျပာခ်င္ တာက မ်ားမွနည္းမွ စားေလာက္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ ဘူးေလ။ ၀န္ထမ္းအိမ္ရာကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လုပ္ေနပါၿပီ။ ေပါက္ၿမိဳ႕မွာ ဥပေဒ႐ံုးနဲ႔ ၀န္ထမ္းအိမ္ရာေတြ ဖြင့္လွစ္လဲႊေျပာင္းေပးခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ အခုဒီမွာလည္း လုပ္ေနပါတယ္။


ေမး။ ။ သက္ေသခံခိုင္ခိုင္မာမာမရိွဘဲ ေရွ႕ေနက အမႈစဥ္ေရးေပးလို႔ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရ တရား႐ံုးမွာ စဲြတင္ခံေနရေတြ ရိွေနပါတယ္။ အဲဒီလိုသာဆို ျပည္သူေတြနစ္နာမေနဘူးလား။ အဲဒါဥပေဒ႐ံုးေတြက ေသခ်ာစိစစ္မႈေတြ မလုပ္သင့္ဘူးလား။


ေျဖ။ ။ မမွန္မကန္ စဲြတင္လာရင္ေတာ့ စြပ္စဲြခံရသူမွာ ထိခိုက္နစ္နာတာေတြ ရိွနိုင္ပါတယ္။ ရဲအေရး ပိုင္တဲ့အမႈေတြဆိုရင္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဥပေဒ႐ံုးနဲ႔ ဆိုင္တာေပါ့။ ရဲအေရးမပိုင္တဲ့အမႈဆိုရင္ေတာ့ သက္ ဆိုင္ရာ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခဲြမႈေကာ္မတီနဲ႔ တရား႐ံုးကို ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ရတာရိွတာေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဖက္ ေရာက္လာရင္ေတာ့ စဲြသင့္တဲ့အမႈကိုေတာ့ စဲြဖို႔၊ မစဲြ သင့္တဲ့အမႈကိုေတာ့ မစဲြဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔စိစစ္အႀကံေပး ေနပါတယ္။ အမႈတဲြေတြက မ်ားလြန္းလို႔ အိမ္အထိေတာင္ယူၿပီးစစ္ေဆးေပးေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစိုးရရဲ႕ စာခ်ဳပ္စာတမ္းေတြ၊ MoU ေတြလည္း လုပ္ေနရလို႔ ကြင္းဆင္းတာေတာင္ သိပ္မလုပ္နိုင္ဘူး။


ေမး။ ။ ဥပေဒေတြ တိတိက်က်ရိွပါလ်က္ လိုရာစဲြတရားစဲြဆိုမႈေတြ ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြ ရိွေနလို႔ နိုင္ငံရဲ႕ တည္ဆဲဥပေဒေတြဟာ ျပည္သူအတြက္ ေၾကာက္စရာဘီလူးတေကာင္လိုမ်ား ျဖစ္မေနဘူးလား။


ေျဖ။ ။ ျဖစ္တာေပါ့။ ဥပေဒကို ကိုင္တြယ္က်င့္သံုးတဲ့သူအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ မွန္မွန္ကန္ကန္ ကိုင္တြယ္ က်င့္သံုးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူမနစ္နာဘူးေပါ့။ မမွန္မကန္ကိုင္တြယ္က်င့္သံုးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူနစ္နာမွာေပါ့။ သေဘာရိုးနဲ့ မွားယြင္း တာလည္းျဖစ္နိုင္သလို အဂတိတရားတပါးပါးေၾကာင့္ လည္း မွားယြင္းတာလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ပဏာမအားျဖင့္ ေျဖရွင္းသူဖက္က မွန္တယ္ဆိုေတာ့ အဆင့္ဆင့္မွာ သက္သာခြင့္ရနိုင္သလိုရခ်င္မွလည္း ရနိုင္မယ္။ ဥပေဒကို ကိုင္တြယ္ က်င့္သံုးတဲ့ သူေတြေပၚမွာလည္း မူတည္ပါတယ္။ မမွန္မကန္လုပ္တယ္ဆိုေတာ့ ျပည္သူက ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း ေျပာခ်င္တာက တိုင္စာေတြမ်ားေနတာေရာ သိသလား။ တိုင္ေတာ့ တိုင္ပါ၊ ဒါေပမဲ့ မလိုအပ္ဘဲ တိုင္တဲ့အခါက်ေတာ့ တိုင္စာေရးေပးတဲ့ သူေတြ၊ တိုင္စာထုတ္လုပ္တဲ့ ကြန္ပ်ဴတာဆိုင္ေတြပဲ ခ်မ္းသာမွာေပါ့။ တိုင္စာဆိုတာ တခမ္းတနားႀကီးေလ။ တိုင္စာေရးေပးခက ေသာင္းဂဏန္းေပးရမယ္ေပါ့။ ျပည္သူေတြမွာ အဲဒါလည္း စဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။


ေမး။ ။ မေကြးတိုင္းမွာ တရား႐ံုးနဲ႔ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခဲြေကာ္မတီအဆင့္ဆင့္ ႐ံုးနွစ္႐ံုးမွာ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပည္သူေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရလည္း ရိွပါတယ္။ တရားေရးမ႑ိဳင္တည့္မတ္ဖို႔ ဘယ္လိုေျပာခ်င္ပါသလဲ။


ေျဖ။ ။ အမႈေတြ ဘာလို႔မမွန္မကန္ျဖစ္တာလဲ ဆိုေတာ့ ေထာင္ဒဏ္မ်ားရမယ့္ဟာကို နည္းေနတယ္။ ေထာင္က်ရမယ့္ဟာ လြတ္ေနတယ္။ အဲဒါေတြရဲ႕အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ေၾကာင့္ပဲ။ ဗမာလူမ်ဳိးေတြက ညံ့တဲ့သူက ခပ္ရွားရွားပဲ။ လာဘ္ ေပးလာဘ္ယူသာမရိွရင္ အဲကိစၥေတြ မ်ားပါ့ မလား။ ဥပေဒ႐ံုးေတြနဲ႔တင္ တရား႐ံုးေတြနဲ႔တင္မရဘူး။ အခုက လူေတြက အလုပ္လုပ္တာေတြေကာ။ စည္း ကမ္းပိုင္းေတြေကာ တအားအားနည္းေနတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း တတ္နိုင္သမွ် မွန္မွန္ကန္ကန္လုပ္ဖို႔ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူကင္းဖို႔ ေျပာေတာ့ေျပာေနပါပဲ။ အစိုးရအေနနဲ႔ေတာ့ ေျပာစရာမလိုပါဘူး။ တာ၀န္ရိွ ပုဂၢိဳလ္ေတြအေနနဲ႔က ကင္းကင္းရွင္းရွင္းေနၾကတာပါ။ ကိုယ့္၀န္ထမ္းငယ္ေတြ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အဂတိလိုက္စားမႈရိွေကာင္းရိွနိုင္ၾကပါတယ္။ ရိွခဲ့ရင္လည္း ေလ်ာ့က်ဖို႔ ေဖ်ာက္ၾကဖို႔ ဒီလိုေျပာရတာပဲ။ စား၀တ္ေနေရးေျပလည္ေပမဲ့ က်က်နနခမ္းခမ္းနားနားေနခ်င္လို႔ လုပ္တဲ့သူေတြရိွမယ္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေပါ့ ဒီဥာဥ္းဆိုးေတြ ေဖ်ာက္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ ဒီဥာဥ္ေတြမေဖ်ာက္ရင္ေတာ့ ဒီလာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈက ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕တရားစီရင္ေရး မမွန္မကန္ျဖစ္တာ။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူျဖစ္တာ ဇာတ္ေမ်ာေနဦးမွာပဲ။ ျပည္သူေတြရဲ့ပါ၀င္မႈေပါ့။ ျပည္သူေတြက လာဘ္မေပးမွ ၀န္ထမ္းေတြကလည္း ေလွ်ာ့မွ အဲဒါေတြ ၿခံဳေျပာ လိုက္ရင္ေတာ့ လူေတြက ဒီေလာက္မညံ့ၾကပါဘူး။ တရားသူႀကီးလည္း မညံ့ဘူး။ ဥပေဒအရာရိွလည္း မညံ့ဘူး။ ရဲလည္းမညံ့ပါဘူး။ တရား႐ံုးမွာ အမႈေတြ ၾကာေနတာဟာ ျပည္သူေတြလည္း ပင္ပန္းတယ္။ ဥပေဒ႐ံုးေတြလည္း ပင္ပန္းပါတယ္။ ျပစ္ဒဏ္မ်ားမ်ား ေပးသင့္တဲ့သူကိုေပးလိုက္ပါ။ လႊတ္သင့္တဲ့လူကို လႊတ္လိုက္ေပါ့။ ျပစ္ဒဏ္မ်ားမ်ားေပးရမွာကို ျပစ္ဒဏ္နည္းနည္းေပးလိုက္ရင္ တရားစီရင္ေရးက ၾကာတာေပါ့။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြရိွေနလို႔ပါ။ လာဘ္ေပးၿပီးမတရားသျဖင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ တရားစီရင္ေရးက ၾကန္႔ၾကာမယ္ အမွန္တရားကို အေျဖထုတ္ဖို႔လည္း အလွမ္းေ၀းတယ္ေပါ့။


ေမး။ ။ ဆရာ့အေနနဲ႔ေျပာခ်င္တာရိွရင္ ျဖည့္စြက္ေျပာေပးပါခင္ဗ်။


ေျဖ။ ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔နိုင္ငံမွာ မမွန္မကန္ဥပေဒေတြ ထြန္းကားေနတယ္။ အဲဒီမမွန္မကန္ဥပေဒေတြေၾကာင့္ နိုင္ငံမွာ တရားစီရင္ေရးေရာ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေရာ တိုးတက္သင့္သေလာက္ မတိုးတက္တာဘဲ။ ကြ်န္ေတာ့္အျမင္အရေတာ့ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕စိတ္ဓာတ္ေတြက ပ်က္ျပားေနတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ကိုယ္မပါဖို႔ဘဲ အဓိကက်ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ ၇၀ ေက်ာ္က အတုယူစရာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရိွသလို အခုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရိွပါတယ္။ သူတို႔ ေျပာစကားေတြဟာ အတုယူစရာ ျပဳျပင္စရာေတြပါ။


ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းသူ-ေစာေက်ာ္၀င္း